تبلیغات
بانک بذر - معرفی برخی از گیاهان مرتعی و راهنمای کشت آنها (بخش اول)
 
نوشته شده توسط : مسلم رستم پور

کشور ایران از نظر وضعیت آب و هوایی و به ویژه میزان بارندگی دارای شرایط متفاوتی است به طوری که در پاره ای از مناطق کویری و خشک بارندگی کمتر از ۱۰۰ میلی متر می باشد . جهت سهولت امر مرتعکاری و انتخاب گونه ها و روشهای مناسب بذرکاری لازم است با توجه به مطالعات پوشش گیاهی و تجدید حیات طبیعی و نیز بررسی هایی که در زمینه ی سازگاری گیاهان مرتعی انجام گرفته است کشور را بر حسب میزان بارندگی سالانه به مناطق مختلف تقسیم و گیاهان مناسب برای هر منطقه را به تفکیک معرفی نمود.

مناطق با بارندگی بین ۳۵۰-۱۸۰ میلی متر

مرتعکاری در مناطقی با بارندگی حدود ۲۰۰ میلی متر می بایستی در محل هایی انجام گیرد که خاک منطقه عمیق بوده و امکان ایجاد روشهای جمع آوری و پخش آب به منظور ذخیره ی نزولات آسمانی وجود داشته باشد .

گیاهانی که در این مناطق سازگار هستند عبارتند از:

            

 

·                    Agropyron desertorum

گیاهی است که نسبت به خشکی و سرما مقاومت زیادی دارد . روی انواع خاکها به غیر از خاکهای رسی سنگین و یا شنی به خوبی رشد کرده و تا حدودی نسبت به قلیایی بودن خاک مقاوم است . ارزش غذایی آن چنانچه پیش از مرحله ی ظهور گل مورد استفاده ی دام قرار بگیرد خیلی خوب است .تا کنون ۸ واریته ی اصلاح شده از این گیاه شناخته شده که واریته ی nordan از نظر مقاومت به خشکی و تولید علوفه دارای ارزش خاصی می باشد . عمق مناسب کاشت 5/1 سانتی متر و مقدار بذر جهت بذر کاری ۶ کیلوگرم در هکتار می باشد این گیاه حرارتهای ۲۰- تا ۴۰+ درجه ی سانتی گراد را تحمل مینماید.

·                    Agropyron cristatum

مهمترین واریته ی آن Fairway نام دارد که از نظر خصوصیات رشد شبیه Agropyron desertorum بوده فقط در نواحی مرتفع تر رشد مینماید و می توان برای مقاصد حفاظت خاک نیز از این گیاه استفاده نمود . این گیاه دارای ساقه های کوتاه با تعداد برگهای بیش از Agropyron desertorum می باشد . عمق کاشت و میزان بذر و قدرت تحمل سرما و گرما در این گیاه شبیه Agropyron desertorum  می باشد .

  ·                    Bromus tomentellus

گیاهی است قوی و دایمی با ریشه های متراکم و زیاد . این گیاه بسیار خوشخوراک بوده ولی معمولا پس از تشکیل بذر خشک می شود . این گیاه مخصوص مناطقی است مرتفع که دارای زمستان های خیلی سرد می باشد . قدرت جوانه زدن بذر این گیاه زیاد بوده و حتی در سالهایی که بهار به طور غیر طبیعی خشک است کشت آن موفقیت آمیز است . در مقابل چرای شدید دام مقاومت زیادی دارد . مقدار بذر برای بذرکاری ۸ کیلو گرم در هکتار و عمق مناسب کاشت 5/1 سانتی متر است . این گیاه سرمای ۲۲- و گرمای 40+ درجه ی سانتی گراد را به خوبی تحمل می نماید .

·                    Elymus junceus

گیاهی است دایمی که تولید علوفه ی آن زیاد نمی باشد ولی به علت سبز بودن آن در طول مدت بهار و تابستان و گاهی پاییز گیاه مورد نظر دام خصوصا گوسفند می باشد . مواد پروتیینی این گیاه در طول مدت رویش تغییر زیادی نمی کند . مهمترین واریته ی آن Vinall  نام دارد . عمق مناسب کاشت 5/۱-۱ سانتی متر و میزان بذر جهت بذر کاری ۶ کیلوگرم می باشد . این گیاه حرارتهای ۱۸- و 38+ درجه ی سانتی گراد را تحمل می نماید . 

·                    Kochia prostara

گیاهی است از خانواده ی اسفناجیان که در طول بهار ، تابستان و پاییز برگهای آن سبز باقی می ماند . خوشخوراکی آن خوب بوده و بذر آن قدرت رویایی خود را به سرعت از دست می دهد . مقدار مناسب بذر از طریق بذر کاری مستقیم 2 کیلوگرم در هکتار و عمق مناسب کاشت 5/0 سانتی متر و از طریق نهال کاری باید 5/۱-۱ متر بین نهالها فاصله منظور گردد. این گیاه حرارت های 20- و 38+ درجه ی سانتی گراد را تحمل می نماید .

·                    Meliotus officinalis

گیاهی است دو ساله مقاوم به خشکی و سرما ، ماده ی سمس کومارین در این گیاه از خوشخوراکی آن می کاهد . بذر آن خود به خود می ریزد و نیازی به بذر کاری مجدد در سالهای بعد نیست . به عنوان کود سبز و یا در تناوب زراعی می توان از آن استفاده نمود . مناسب ترین عمق کاشت بذر این گیاه 1 سانتی متر و میزان کاشت بذر 4 کیلوگرم در هکتار بوده و حرارت حداقل 20- و حداکثر 40+ درجه ی سانتی گراد را تحمل می نماید .

·                    Medicago sativa

این گیاه بومی ایران بوده و از این منطقه به اکثر نقاط دنیا برده شده است . گونه ای است که در شرایط 300 میلی متر بارندگی رشد می کند . محصول آن زیاد و خوشخوراکی آن عالی است . اکوتیپ هایی که از ترکیه و شوروی وارد شده در تحت شرایط نیمه خشک ایران بهتر از سایر اکوتیپها رشد نموده است . میزان مناسب بذر جهت بذر کاری 4 کیلوگرم در هکتار و عمق مناسب کاشت یک سانتی متر می باشد . مقاومت آن نسبت به سرما و گرما از 20- تا 40+ درجه ی سانتی گراد است.

·                    Astragalus siliquosus

گیاهی است با قدرت جوانه زنی زیاد و رشد سریع . این گیاه در تابستان خشک شده و در پاییز مجددا تولید ساقه های جدید می کند . دام از علوفه ی حاصل به ویژه در مواقعی که ساقه ها و برگها خشک شده باشد به خوبی تغذیه می نماید . میزان کاشت بذر 3 تا 4 کیلوگرم در هکتار و عمق مناسب کاشت 5/0 تا 1 سانتی متر است . این گیاه حرارتهای 18- و 40 + درجه ی سانتی گراد را تحمل می نماید .

·              Onobrychis sativa

گیاهی است خوشخوراک که در شرایط دیم با بارندگی 250 تا 300 میلی متر نتیجه رضایت بخشی داده است . در ناطق کوهستانی و زمین های خشک آهکی به خوبی رشد می کند . دوره ی بهره برداری اقتصادی آن 3 تا 4 سال است . مقدار مناسب بذر جهت بذرکاری 15 تا 20 کیلوگرم در هکتار و عمق مناسب کاشت 5/1 تا 2 سانتی متر است . قدرت تحمل آن نسبت به سرما و گرما از 20 - تا 38+ درجه ی سانتی گراد می باشد.

·              Onobrychis persica

گیاهی است با حالت خوابیده (Prostrate ) در مناطق بختیاری و سلطانیه به طور طبیعی رشد می کند . بذر آن دارای پوسته ی سختی است . گیاهی است خوشخوراک و قابل مصرف برای تغذیه ی دام در بهار و تابستان . شرایط کاشت و سایر ویژگیهای آن شبیه اسپرس می باشد.

·              Artemisia herba – alba

در مناطقی که بارندگی حدود 250 میلی متر است رشد می کند . گونه ای است مقاوم به چرای مفرط و خوشخوراک که به وسیله ی بذر می توان نسبت به ازدیاد آن اقدام نمود . عمق مناسب کاشت 5/0 سانتی متر و میزان مناسب بذر 2 تا 3 کیلوگرم در هکتار است . این گیاه قادر است حرارتهای 20- و 40 + درجه ی سانتی گراد را تحمل نماید .

·              Salsola rigida

دارای ساقه های چوبی بوده و در مناطق خشک و نیمه خشک با ارتفاع کمتر از 1800 متر از سطح دریا می روید . در مراتع فقیر با خاک کم عمق رشد می کند . گیاهی است خوشخوراک و قدرت جوانه زدن بذر آن زیاد است . در مناطقی با ابرندگی حدود 200 میلی متر می توان آن را کشت نمود . عمق مناسب کاشت 1 سانتی متر و میزان بذر لازم جهت بذر کاری 3 کیلوگرم در هکتار است و حرارتهای 18- و 40+ درجه ی سانتی گراد را می تواند تحمل کند .


:: مرتبط با: مطالب علمی , دانشگاه ,
تاریخ انتشار : یکشنبه 1 بهمن 1391 | نظرات ()